พระสูตรมหายาน

...

34 downloads 10252 Views 1013KB Size

บทที่ 5 พระสูตรมหายาน

ผศ.ดร.พุทธรักษ์ ปราบนอก สาขาวิชาปรัชญาและศาสนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ปรัชญาปารมิตาสูตร • ปรัชญาปารมิตาสูตร นับเป็ นสูตรดั้งเดิ มที่สุด และเป็ นรากฐานของพระสู ต รทั้ง หมดที่ มี เนื้ อหาเกี่ ย วข้อ งกับ แนวคิ ด เรื่ อ งศู น ยตา ซึ่งพัฒนามาจากหลักปฏิจจสมุปบาทของพุ ทธ ศาสนาดั้งเดิม • คัมภีรป์ รัชญาปารมิตานี้ มีอยู่หลายคัมภีรแ์ ละ มีหลายชื่อ เช่น มหาปรัชญาปารมิตา อัษตสหัสริกปรัชญาปารมิตา ซึ่งเป็ นคัมภีร ์ เล่มใหญ่ และคัมภีรเ์ ล่มเล็กอีกเล่มหนึง่ คือ ปรัชญาปารมิตา หฤทยะ เป็ นต้น พระสูตรนี้ ได้ เป็ นภาษาจี นประมาณ ค.ศ. 170

ปรัชญาปารมิตาสูตร • ในคัมภี รว์ ชั รัจเฉทิ กปรัชญาปารมิต าสู ตร สอนว่ า สรรพสิ่ ง ล้ ว นเป็ นเพี ย งมายา เป็ นเพียงสิง่ ที่ปรากฏและเป็ นเพียงผลิตผล ของจิ ตของเราเท่านั้นเอง สรรพสิง่ ที่ปรากฏ ในโลกล้ว นเหมื อ นความฝั น ฟองน้ า เงา หยาดน้ าค้าง แสงฟ้ าแลบ • ส่ ว นในคั ม ภี ร ์ ป รั ช ญาปารมิ ต าหฤทยะ ซึ่ ง เป็ นคัม ภี ร ์ที่ ส้ นั ที่ สุ ด แสดงถึ ง แนวคิ ด เรื่อง ศู นยตาไว้โดยละเอียดว่ า ขันธ์5 นั้น โดยสภาพที่แท้จริงของมันแล้วเป็ นสิ่ งว่ าง เปล่า รู ปนี้ ว่ างเปล่า ความว่ างเปล่า คือรู ป รูปมิใช่สิง่ อื่นนอกจากความว่างเปล่า ความ ว่างเปล่ามิใช่สงิ่ อื่นจากรูป

อวตังสกสูตร • มหายานถือว่าพระพุทธเจ้าทรงสังสอนอวตั ่ ง สกสูตรเป็ นเวลา 3 สัปดาห์ ในขณะที่ พระองค์เข้าสมาธิหรืออยู่ในสภาพธรรมกาย กล่าวคือ พระพุทธเจ้ามิได้ทรงแสดงด้วย พระโอษฐ์ของพระองค์เอง แต่เป็ นเพียงด้วย ลักษณะของสมาธิในขณะประทับนังอยู ่ ่ใต้ โคนไม้มหาโพธิ์เป็ นเครื่องหมายแห่งคาสอน เพือ่ ให้รูอ้ รรถแห่งการตรัสรูข้ องพระองค์ เท่านั้น

อวตังสกสูตร • พระสูตรนี้ มีใจความสาคัญ คือ พุทธภาวะทีส่ ูงสุดคือธรรมกาย เรา เห็นโลกเต็มไปด้วยความแจ่ มใส เห็นโลกแห่งแสงบริสุทธิ์แท้จริง ทุก สิง่ ทุกอย่างในโลกล้วนเป็ นหนึง่ หนึง่ นั้นคือสัจสูงสุด พุทธจิ ต และสรรพ สัตว์ลว้ นเป็ นหนึง่ เดียวกัน

สุขาวดีวยูหสูตร • สู ตรอื่นๆเน้นแนวคิดเกี่ยวกับพระพุ ทธเจ้า พระโพธิสตั ว์ และแนวคิดเรื่องศู นยตา แต่ ไม่มีพระสู ตรใดที่แสดงถึงแนวคิดเรื่ องการ เกิดในภพหน้า ในยุคของท่ านนาคารชุนจึ ง ได้ว างหลั ก เกี่ ย วกั บ เรื่ อ งภพหน้า โดย แบ่งเป็ น 3 กระแส ด้วยกัน คือ (1) การเกิดในสวรรค์ช้ นั ดุ สิตร่ วมกับพระ ศรีอาริยเ์ มตไตรย (2) การเกิ ดในภู มิต ะวันออก (ชั้นอภิ ร ดี ) ร่วมกับพระอักโษภยะ (3) การเกิ ด ในภู มิต ะวันตก (ชั้นสุ ขาวดี ) ร่วมกับพระอมิตาภะ

ลังกาวตารสูตร • ลังกาวตารสูตร เป็ นคัมภีรห์ นึง่ ที่แสดงคาสอนของ นิกายเซนในประเทศจี นโดยเฉพาะ กล่าวกันว่า พระโพธิธรรมซึ่งนับถือว่าเป็ นปฐมาจารย์นกิ ายเซน เดินทางมาถึงประเทศจี นลงมือเผยแผ่ลงั กาวตาร สูตรในเมืองจี นเป็ นครั้งแรก • เนื้ อหาในพระสูตรนี้ มีความว่า พระพุทธองค์ตรัส แสดงบนภูเขาลังกา แก่ทา้ วราพนาสูรพร้อมด้วย พระโพธิสตั ว์พร้อมเหล่าเทพยดามากมาย โดยเน้น ว่า สรรพสิง่ คือจิ ต สิง่ ที่เป็ นความจริงแท้มีเพียงจิ ต เท่านั้น สิง่ อื่นเป็ นเพียงผลผลิตของจิ ตเท่านั้น

สัทธรรมปุณฑริกสูตร • สัทธรรมปุณฑริกสูตรเป็ นพระสูตรที่ที่นบั ถือกัน มากในประเทศจี นและญี่ปุ่น เพราะเชื่อกันว่ า สัท ธรรมปุ ณ ฑิ ร กสู ต รนี้ เป็ นสู ต รสุ ด ท้า ยของ พระพุ ท ธเจ้า เพราะนอกจากพระสู ต รนี้ แล้ว พระพุทธเจ้าไม่เคยทรงแสดงพระสูตรที่สาคัญ เช่นนี้ อีกเลย • คาสอนหลัก ของนิ ก ายเทนได และนิ ชิ เ รนใน ประเทศญี่ ปุ่ น ล้ว นอาศัย ค าสอนในคัม ภี ร์ สัทธรรมปุณฑริกสูตรเป็ นรากฐานทั้งสิ้ น วัดใน นิกายเซนทุกวัดต้องสวดพระสูตรนี้ เป็ นประจา ทุกวัน

สัทธรรมปุณฑริกสูตร • เนื้ อหาโดยย่อของคัมภีรส์ ทั ธรรมปุณฑริกสูตรมีว่า ครั้ง หนึง่ พระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ท่ามกลาง พระภิกษุ พระโพธิสตั ว์ เทวดาและสัตว์อื่นๆ เมื่อ พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมจบแล้วก็เข้าสมาธิและ แผ่รศั มีไปยังโลกทางทิศตะวันออก เมือ่ ทรงออกจาก สมาธิแล้ว ได้ตรัสกับพระสารีบุตรว่า เหตุที่พระองค์ทรง สังสอนสรรพสั ่ ตว์ดว้ ยวิธีการต่างๆกันนั้น เพราะพระองค์ ทรงมีพระมหากรุณาต่อสรรพสัตว์ คาสัง่ สอนที่แท้จริง ของพระองค์น้นั ก็เพือ่ สรรพสัตว์เท่านั้น • พระพุทธเจ้าทรงช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้หลุดพ้นจากโลก ทั้งสามอันเป็ นเหมือนเรือนไฟไหม้ โดยอาศัยวิธีการ ต่างๆในการสังสอน ่ แต่มีจุดมุ่งหมายอันเดียวกันเท่านั้น คือ เพือ่ สรรพสัตว์

ศรีมาลาเทวีสีหนาทสูตร • พระสูตร กล่าวเรือ่ งอุบาสิกาคนหนึง่ ซึ่งมีเชื้ อพระวงศ์ นามว่า ศรีมาลา ได้รบั ฟังพระธรรมเทศนาจากพระโพธิสตั ว์ว่า “ถ้าบุคคลเข้าใจธรรมชาติที่แท้จริง ของพระตถาคต จะเข้าสู่ดินแดนชื่อสุขาวดีได้ ” ตั้งแต่น้นั มา เจ้าหญิงศรี มาลา ก็มุ่งบาเพ็ญบารมี และสังสมปฏิ ่ ญาณ 10 ประการ • พระสูตรนี้ มีความสาคัญในประเทศที่นบั ถือมหายานโดยเฉพาะประเทศจี น ประเทศญีป่ นและประเทศทิ ุ่ เบต โดยเฉพาะในประเทศจี นนั้นมีการแปลจาก ภาษาสันสกฤตเป็ นภาษาจี น 3 ฉบับ • ในพระสูตร พรรณนาถึงบุคคล 3 ประเภท ผูส้ ามารถเข้าถึงพระนิพพานได้ ต้องมีหลักปฏิบตั ิของเจ้าหญิงศรีมาลา คือ (1) ผูม้ ีปัญญาพิจารณาธรรมที่ ลึกซึ้ งด้วยตนเอง (2) ผูว้ ่านอนสอนง่าย (3) ผูแ้ ม้จะไม่มีความเข้าใจพระธรรม เลย แต่เป็ นผูม้ ีศรัทธาในตถาคต

วิมลเกียรตินิทเทสสูตร • วิ ม ล เ กี ย ร ติ นิ ท เ ท ส สู ต ร มี เ นื้ อ ห า เช่นเดียวกับอวตังสกสูตรหลายอย่าง โดยมี ค าสอนว่ า การหลุ ด พ้น (ทางแห่ ง พุ ท ธ ภาวะ) ไม่ ไ ด้เ ป็ นทางเฉพาะของพระภิ ก ษุ หรื อ ภิ ก ษุ ณี ซึ่ ง เป็ นผู ป้ ระพฤติ พ รหมจรรย์ เท่ า นั้น แต่ พุ ท ธภาวะย่ อ มมี อ ยู่ ใ นบุ คคล ทัว่ ไป (ผูค้ รองเรือน) ด้วย บุ คคลเมื่อจะทา จิ ตใจให้ผ่ อ งแผ้ว เพื่ อ เข้า สู่ พุ ท ธภาวะได้ ถ้า หากได้ใ ช้ค วามพยายามขจั ด กิ เ ลสได้ พุ ท ธภาวะจึ ง มี อ ยู่ ไ ด้ท้ งั ในหมู่ ผู ้ค รองเรื อ น และไม่ครองเรือน

วิมลเกียรตินิทเทสสูตร (ต่อ) • จุดเด่นของวิมลเกียรตินิทเทสสูตร ได้แก่ การจะเป็ นพระ โพธิสตั ว์และดารงชีวิตตามแบบอย่างพระโพธิสตั ว์น้นั ไม่ จาเป็ นต้องเป็ นพระภิกษุ ใครๆก็อาจปฏิบตั ิได้เหมือนกัน หมด ความเป็ นพุทธะนั้นอาจค้นพบได้แม้ในกระทัง่ ใน ชีวิตที่มีตณ ั หา ความหมายอันแท้จริงของสูตรนี้ ก็คือการ ค้นหาความเป็ นพุทธะในตัวเอง ซึ่งเต็มไปด้วยตัณหา นานาประการให้พบแล้ว ทาตัวให้บริสุทธิ์

มหาวัสดุ • มหาวัสดุ เขียนเป็ นภาษาสันสกฤตและภาษาปรากฤต เป็ นเรือ่ ง เกีย่ วกับของพระวินยั ปิ ฎกของนิกายโลกุตตรวาท (นิกายย่อยของ นิกายมหาสังฆิกะ) ซึ่งเป็ นพุทธประวัติ นิกายนี้ เจริญรุ่งเรืองอยู่ใน อินเดียภาคเหนือ • พุทธประวัติที่อธิบายไว้ในมหาวัสดุก็ไม่แตกต่างจากพุทธประวัติที่ บรรยายไว้ในนิทานชาดกของฝ่ ายบาลีมากนัก พบว่าทั้ง 2 ฉบับจะ กล่าวถึงปาฏิหาริยต์ ่างๆที่มีในตอนสาคัญของพุทธประวัติ เช่น ตอน ประสูติ ตอนผจญมาร และตอนปฐมเทศนา เป็ นต้น • มหาวัสดุจดั ว่าเป็ นวรรณกรรมที่เก่าแก่ร่วมสมัยกับวรรณกรรมฝ่ าย ภาษาบาลีนกิ ายเถรวาทและได้คดั ลอกพุทธประวัติบางตอนมาจาก พุทธประวัติของฝ่ ายภาษาบาลี เช่น ตอนเสด็จออกผนวช นอกจากนี้ ยังได้บนั ทึกเรือ่ งราวเกีย่ วกับวัฒนธรรมประเพณีโบราณไว้ดว้ ย

ลลิตวิสตระ • ลลิตวิสตระเขียนเป็ นภาษาสันสกฤตและภาษา ปรากฤต (ไม่ทราบชื่อผูแ้ ต่ง) • เนื้ อหาของคัมภีรแ์ สดงให้เห็นถึงแนวคิดและคติ ความเชื่อของนิกายมหายานอย่างเด่นชัด เดิม ทีเดียวเป็ นพุทธประวัติของนิกายสรวาสติวาทแต่มี การเล่าเรือ่ งพุทธประวัติในแนวที่แตกต่างไปจาก พุทธประวัติของฝ่ ายเถรวาท คือมีเรือ่ งเกีย่ วกับเทพ เจ้าในศาสนาพราหมณ์ มีอิทธิฤทธิ์และมีอภินหิ าร ต่างๆ โดยนาเอาเรือ่ งนรกสวรรค์ของศาสนา พราหมณ์เข้ามาผสมผสาน รวมทั้งเรือ่ งการเวียน ว่ายตายเกิดตามความเชื่อของศาสนาพราหมณ์

พุทธจริต • คัมภีรพ์ ุทธจริตเป็ นบทกวีภาษาสันสกฤตแต่ง โดยอัศวโฆษ (ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่1) ซึ่งเป็ นนักปราชญ์คนสาคัญของประวัติศาสตร์ พระพุทธศาสนา เป็ นหนึง่ ในผูน้ าในการก่อตั้ง พระพุทธศาสนานิกายมหายาน • เนื้ อหาของพุทธจริตจะเกีย่ วกับพุทธประวัติ และภารกิจของพระพุทธเจ้าตั้งแต่ช่วงเวลาที่ ยังเป็ นเจ้าชายสิทธัตถะและประทับอยู่ใน พระราชวัง จนกระทัง่ เสด็จออกผนวช เสด็จไป เที่ยวสังสอนมหาชนจนกระทั ่ ง่ เสด็จดับขันธ์ ปรินิพพานใต้ตน้ สาละ

Life Enjoy

" Life is not a problem to be solved but a reality to be experienced! "

Get in touch

Social

© Copyright 2013 - 2019 USDOC.SITE - All rights reserved.